آببندی
آب بندی به معنای جلوگیری و توقف جریان آب به داخل سازه است و زهکشی به معنی عبور و خارج شدن طبیعی یا مصنوعی آب مازاد از یک منطقه و مدیریت مسیر برای عبور و جمع آوری آب برای خارج کردن از سازه است. برای طرح سیستم آب بندی و زهکشی باید منشا نفوذ آب به ساختمان مشخص شود و سپس محدوده آب بندی تعیین گردد.
منابع نفوذ آب به طبقات زیرزمین ساختمان عبارت است از
- سفره آب آزاد زیرزمینی
- سفره آب تحت فشار
- سفره آب معلق
- آب های سطحی
- جریان مدفون
- قنات ها
- لوله های آب و فاضلاب
آب بندی با لایه آب بند و عایق
اساس این روش بر بکارگیری یک لایه آب بند مناسب قرار دارد. انواع لای های آب بند به شرح زیر است:- غشای پلیمری
- غشای قیری غشای اجرا شده در حالت مایع
- ترکیب رسی – ژئوسنتتیکی
- غشای آسفالتی
- دوغاب سینمانی کریستا شونده
- روکش های چندلایه سیمانی
آب بندی با سازه های آب بند
این نوع ساز ها معمولا از جنس بتن مسلح هستند. برای آب بند کردن سازه بتنی چند کار اساسی باید انجام داد:- آب بند نمودن جسم بتن
- آب بند نمودن درزهای اجرایی و انبساطی
- کاهش عرض ترک های بتن
- تعیین موقعیت قرارگیری مسلح کننده ها و اعضای سازه ای
آب بندی درزها با واتراستاپ
آب بند یا واتراستاپ، نوارهای معمولا پلیمری مورد استفاده در سازه های بتنی و سازه هایی که در معرض فشار هیدرولیکی یک سیال قرار می گیرند هستند که برای جلوگیری از نفوذ مایعات (مخصوصا آب) در مفاصل و درزهای مقاطع بتنی به شکل نوار واقع شده و درزها را در طول عمر سازه در برابر نشتی آب مسدود می کنند.۱) درز ساختمانی یا اجرایی
۲) درز انقباض یا درز جمعشدگی
۳) درز جداکننده یا درز انبساط
۴) درز انقطاع
۵) درز سرد اجرایی
انواع درزها
۱) درز ساختمانی یا اجراییاین درز جزو درزهای غیر حرکتی است و به دلیل قطع عملیات بتنریزی و با علم قبلی در سازه بتنی ایجاد میشود.
۲) درز انقباض یا درز جمعشدگی
درزهای انقباضی یا جمعشدگی، تنها به دلیل جلوگیری از خطر ترکخوردگی ناشی از جمعشدگی در فواصل منظمی از سازه بتنی ایجاد میشوند.
۳) درز جداکننده یا درز انبساط
درز جداکننده یا درز انبساط به اعضای مختلف سازه بتنی کمک میکند در زمانی که دچار انبساط یا تغییر شکل شد، بتواند به راحتی تغییر شکل داده یا منبسط شود.
۴) درز انقطاع
درز انقطاع برای جدا کردن دو ساختمان که نسبت به هم تغییر مکان دینامیکی دارند، استفاده میشود. این درز حتی برای ساختمانهایی که از دو بخش مجزا تشکیل شدهاند نیز قابل استفاده است. مهمترین دلیل استفاده از درز انقطاع، جلوگیری از تخریب سازه بتنی در اثر وقایعی مانند زلزله و نشستهای نامساوی (نامتقارن) بین دو سازه یا نشستهای چرخشی میان دو سازه است.
۵) درز سرد اجرایی
این درز، نوعی درز ضعیف و ناخواسته اجرایی است که حین بتنریزی ایجاد میشود. در واقع اگر هنگام بتنریزی فاصله زمانی بین ریختن لایههای بتن آنقدر زیاد شود که بتن قدیمی گیرش خود را آغاز کرده باشد و بتن جدید ریخته شده با استفاده از ویبراتور در لایهی زیرین نفوذ نکند، درز سرد تشکیل میشود.
واتراستاپ های پلیمری
واتراستاپ های پلیمری در برابر آب غیرفعال هستند، یعنی در تماس با آب دچار تغییر حجم نمی شوند. واتر استاپ های پلیمری در ایران معمولا از جنس پی وی سی PVC هستند.واتراستاپ های پلیمری براساس نوع کاربرد و شکل به 6 دسته تقسیم می شوند:
۱- واتراستاپ دیواری تخت
شکل ۱- واتراستاپ دیواری تخت
۲- واتراستاپ دیواری حباب دار
شکل ۲- واتراستاپ دیواری حباب دار
۳- واتراستاپ دمبلی تخت
شکل۳- واتراستاپ دمبلی تخت
۴- واتراستاپ دمبلی حباب دار
شکل۴- واتراستاپ دمبلی حباب دار
۵- واتراستاپ کفی تخت
شکل ۵- واتراستاپ کفی تخت
۶- واتراستاپ کفی حباب دار
شکل ۶-واتراستاپ کفی حباب دار
واتراستاپ های هیدروفیلی
نوارهای آب بندی هستند که بر اثر جذب آب تغییر حجم میدهند. این نوارها نوعی واتراستاپ فعال محسوب می شوند. واتراستاپ هیدروفیلی پس از تماس با آب بتن، حدکثر تا 400 درصد و پس از تماس با آب باران حدکثر تا 500 درصد افزایش حجم خواهند داشت. گل بنتونیت موجود در واتراستاپ های هیدروفیلی در تماس با آب متورم شده و مانع عبور آب یا سایر مواد از درز می شوند.
واتراستاپ های فلزی
واتراستاپ های فلزی عموما از نوع فولاد هستند و علاوه بر نقش آب بندی در درزهای سرد مقاومت برشی ایجاد می کنند. این واتراستاپ شامل ورق گالوانیزه هستند که در پهنای mm 120 و mm 150 و ضخامت تقریبی mm 6/0 با پوشش ویژه یک طرفه و دوطرفه موجود است.
شکل ۷- دیاگرام اجرایی آببندی و درزگیری ساختمان؛ راهکاری دقیق برای جلوگیری از نفوذ رطوبت در اتصالات دیوار و کف.